viernes, 26 de febrero de 2010
miércoles, 20 de enero de 2010
AZTERKETAK AZTERKETAK AZTERKETAK!!!
Informatika eta fisiologia ikasten lanpetuta nabilenez gero, blog honetan tratatzen dugun gaiari buruzko aholku bakarra emango dizuet: ez erabili ikasteko metodo ez-ortodoxorik, mesedez. Batez ere kontuz ibili inoiz hartu baldin ez badituzue, azterketaren aurreko ikasketa gau intentsiboa ametsgiztoa bihur daiteke: buruko mina, lo egin gura baina ezina...
Gehienez kafetxoa eta kitto (honekin ere kontuz ibili behar gara gero e?)
Eta apur bat animatzeko...
martes, 19 de enero de 2010
Seriotan hartzen al dugu droga eta dopinaren mundua?
Gaur harrituta geratu naiz jendearen inkontzientziaz...banekien edonork bere etxean dopin antzeko substantziak ekoiz zitzakeela, eta baita foroak bazeudela "errezetak"trukatzeko, baina gaur horietako batean ikusi ditudanak benetan KO utzi nau.
Hainbeste teknizismo alde batera uzti nahian, jende arruntak dopina nola ikusten zuen behatu nahi nuen eta, horretarako, zer hobea foro bat baino? Nik hautatu dut bilatzailean atera zaidan lehena (cannabiscafe.net), ea zer topa nezakeen. Badakit ez dirudiela oso fidagarria, baina gai honen gainean dagoen ezagutza-maila aztertzeko jendearen aburu soilak balio digu.

Zehazki, ibans ezizeneko erabiltzaileak gai berria ireki zuen galdetuz zuen ea nola egin zitekeen dopina etxean, lagunarteko partiduetarako, lasterketa ez profesionaletan erabiltzeko...Honaino normala izan zitekeen istorioa, halere txarrena etortzear zegoen beste erabiltzaileen erantzunen esku.
Batzuek erdi bromatan erantzun diote ("izugarriko ogitartekoa jan ezazu ariketa baino lehen",...). Aldiz, beste batzuk botikak gomendatu dizkiote. Egia da batzuetan bitaminak edo aminoazido "inuzenteak" direla, baina hainbestek farmazietan errezetaz saltzen direnak ere gomendatu dizkiote...Oraindik txarrago. batek speed har dezan gomendatu dio! Tartean medikuntza ikasten ari den neska bat sartu da farmakoei buruzko informazioa zehaztera. Gutxi batzuek esan diote hoberena bizimodu osasuntsua, elikadura orekatua eta entrenamendu egokiak direla; penagarria benetan, ezta?
Ordea, galdetzailearen erantzunak are penagarriagoak izan dira. Galdetu du ea norbaitek ba al zekien zenbat kostatzen zuen speed-ak eta, azkenik, mezu hau idatzi du: "Bueno,,, ya he encargado el speed XD... a ver como funciona. Ya os contare cuanto tiempo aguanto corriendo sin sufrir un ataque jejjeejje ".
Dopina arrazoi batzuengatik dago debekatuta, ez soilik kirolan zilegia ez delako, fair play delako errespetatzen ez delako, baizik eta botika guztiak bezala, DROGAK direlako, azken batean fisiologia aldatu eta gure gorputzari kalteak eragiten dizkiolako. Ez al dira honetaz konturatzen ala?
P.D: Elkarrizketa osoa norbaitek irakurri nahi izango balu, klikatu orriaren izenean (goian)
lunes, 18 de enero de 2010
Dopinaren salmenta, on line
bai, gaur egun edonork eros dezake bilatzeko trebea izanez gero) sarearen bidez.SARM izeneko botika hauek eragiten dute, orokorrean, muskulu-masaren handipena( ustez errendimendua ere handituz). Hala, muskulu-atrofia, osteoporosian edo minbiziak eragindako desnutrizioan bezalako gaizotasunetan erabiltzen dira.
Kirolean bere neurrigabeko erabilpenak izan ditzakeen ondorio larriak aurreikusita, WADAk bere erabilera debekatu egin du, nahiz eta oraindik Estatu Batuetako eta Europako Botiken erakundeek oraindik ez duten aprobatu.
Berri osoa irakurtzeko:
http://www.elmundo.es/elmundosalud/2009/12/29/biociencia/1262105760.html
miércoles, 13 de enero de 2010
Urtarrilaren 1etik aurrera kirolean debekaturik egongo diren substantzia eta metodoen zerrenda
Urtarrilaren 1etik aurrera kirolean debekaturik egongo diren substantzia eta metodoen zerrenda
martes, 12 de enero de 2010
EPO aquí, EPO allá...y DÓPATE...
lunes, 11 de enero de 2010
Zigorrak mantendu eta aitortzak saritu
- Zigorrak. 2003ko kodeak aipatzen dituen zigorrak aipatzen ditu berriak ere, baina birritan positibo emateagatik ezarritako zigorra aldatzen da. Bizi osorako zigorra kendu eta zenbait zigor aukera zehazten dira, egindakoaren larritasunaren arabera. Adibidez, kirolari bat bi urtez zigortua egon bada eta berriro positibo ematen badu, zortzi urteko zigorra jasoko luke gutxienez eta bizi osorakoa gehienez. Hirutan positibo emateagatik, zigorra beti izango da bizi osorako.
- Aitortzak. Kontrol batean positibo eman aurretik edo haren kontrako frogak agertu aurretik kirolari batek dopatu dela aitortzen badu, zigorra erdira jaitsiko litzaioke.
- Zirkunstantzia larrigarriak. Zigorrak ezartzeko garaian kontuan hartuko dira horiek. Dopin sare bateko kidea izatea, substantzia bakarra edo gehiago hainbatetan erabiltzea edo frogak ezkutatzea izan litezke horiek.
- Uko egiteagatik. Kontrol bati lehen aldiz uko egiteagatik bi urteko zigorra ezartzen zaio kirolariari. Behin baino gehiagotan uko egiteagatik, lau eta zortzi urte bitartekoa.
- Trafikatzeagatik. Dopatzeko produktuak banatu edo haiekin trafikatzeagatik lau urteko zigorra ezarriko da gutxienez, eta izan liteke bizi osorakoa ere.
- Ihes egiteagatik. Kontrol bat ez pasatzeagatik ezkutatu edo ihes egiten duenak urtebete eta bi urte bitarteko zigorra jasoko luke -lehen, gutxienekoa hiru hilabetekoa zen-. Hiru kontroletara ez agertuta ere, zigorra beti izango da bi urtekoa.
- Errugabea noiz. Kirolariak argitzen badu debekatutako substantzia hori bere gorputzera nola iritsi zen eta ez zuela bere errendimendua hobetzeko hartu, zigorra kargu hartze bat bakarrik izan liteke edo, gehienera jota, bi urtekoa.
- Lehentasuna. Kode berriak lehentasun osoa jartzen du «kontrol zehatzak» deitzen dituenetan. Alegia, kirolari bat dopatzen den susmo argiak izanez gero, lehentasuna jartzen da kirolari horren jarraipen eta kontrolean. Gainera, zigortuta dauden kirolariei analisiak egiten jarraitzea beharrezkotzat jotzen da.
- Positibo eman gabe zigortu. Inoiz positibo eman gabe ere kirolaria zigortzeko aukera ezartzen du kode berriak. Tim Montgomery eta Chyste Gainesekin gertatu zen, 2005. urtean. «Debekatutako substantzia eta metodoen erabilera froga daiteke beste datu fidagarri batzuekin ere: kirolariaren aitortzekin, lekukoen testigantzekin edo froga dokumentalekin», nabarmentzen da kode berriko artikuluan. A eta B laginek emaitza berbera ematea ere ez da beharrezkoa, hori azaltzeko «behar bezalako azalpenik badago». Marion Jonesekin hori gertatu zen 2006an.
- Erantzukizuna. Kode berriak kirolaria egiten du bere positiboaren erantzule, araurik ezagutzen ez zutela esanez zigorra saihestu ez dezaten. «Kirolarien eta haien arduradunen erantzukizuna da Debekatutako Zerrendan agertzen diren substantzia eta metodoak ezagutzea eta haiek erabiltzea dopinaren kontrako araudia apurtzea dela jakitea».
- Informazioa. Kontrol batean ezohikoa den emaitza bat agertzen bada, emaitza hori ezingo da publiko egin positiboa dela berretsi arte. Lehen lagin horren ondorioz kirolaria zigortu behar bada, ezingo da zigortua izan aurretik berarekin hitz egin gabe.
- Ezinbesteko baldintza. 2010eko urtarrilaren 1etik aurrera nazioarteko kirol ekitaldi handi bat antolatu nahi duen herrialdeak (Olinpiar Jokoak edo nazioarteko txapelketak) Unescoren dopinaren kontrako konbentzioa onartu beharko du.
viernes, 8 de enero de 2010
Lehengo egunean komentatu nizuen WADA (World Anti-Doping Agency) delakoak dopinaren kontrako kodea egin zuela. Gaur, berriz, bidai merkeren bat bilatzen nuen bitartean gure Google bilatzaile kuttunean, ea hemen euskaraz dopinari buruzko zenbat gauza agertzen ziren begiratzea bururatu. Hara nire sorpresa berria.info orrialdean 2007ko azaroaren 15ean argitaratutako berri bat agertu zaidanean. Bertan, aipatutako kodearen egitear zegoen erreformaz informatzen gintuen. Hemen utziko dizuet albistearen zatitxo bat:

www.paperekoa.berria.info/kirola/2007-11-15/032/006/Eztabaidatu_zigortzeko.htm
jueves, 7 de enero de 2010
Dopinaren Kontrako Kodea

lunes, 4 de enero de 2010
Fair play

viernes, 1 de enero de 2010
miércoles, 30 de diciembre de 2009
Dopinaren Aurkako Erakunde Mundiala
http://www.wada-ama.org/

Nahiz eta ingelesez egon, Googleen itzultzaileaz baliatuz gaztelaniara pasatzeko aukera ematen digu.
martes, 29 de diciembre de 2009
EPO
Bere izenak grekeraz "sorkuntzan laguntzen duena" esan nahi du (poiesis), zehazki, globulo gorrien sintesian laguntzen du (eritrozitoak). Gizakiengan batez ere giltzurrunean ekoizten da (%90ean), baina gibelak ere badauka sintetizatzeko ahalmena.
Hasteko, adrenalina, noradrenalina, prostaglandina eta beste antzeko batzuek EPOren ekoizpena bultzatzen dute. Beste estimulatzaile bat hipoxia tisularra da ( oxigeno gutxiegi ehunetan). Gorputzak 2 seinale mota hauek jasotzen dituenean EPO sintetizatu eta hezur muinera bidaltzen du batez ere, hemen globulo gorrien sintesia bultza dezan.
Laburbilduz, guk ariketa fisikoa egiterakoan, alde batetik, oxigeno asko gastatzen dugu (gure muskuluen aktibitatea oso altua delako) eta honek ergingo du hipoxia egoera. Bestalde, gure gorputzak adrenalina jariatzen du, instintiboki ihes egin ahal izateko gorputzaren moldaketa eragiten duena. Azkenik, erantzuna berdina da: globulo gorri gehiago odolean, hortaz, oxigeno gehiago garraiatuko da ehunetara eta nekearen agerpena atzeratuko dugu.
EPoren gabeziak eragiten du muskulu-ahulezia, jarduera fisikoarekiko erresistentzia beheratzen delarik. Beste ohiko arazo batzuk izaten dira hipertentsioa, nekea edota anemiaren agerpena.
Era berean, arriskutsua da maila altuegiak izatea (bai patologia bat delako, guk nahita ez sortutako, bai errendimendua igo hobetu nahian), hematokritoaren (odolean dugun zelulen adierazlea) igoera eragiten du, hortaz, odola biskosoagoa izango da eta zailago izango du bihotzak ponpatzeko.

lunes, 28 de diciembre de 2009
sábado, 26 de diciembre de 2009
Doping-eragileak
Hainbat substantzia ditugu gaur egun dopinga eragin dezaketenak. Haien artean:
*Estimulanteak
*Narkotiko analgesikoak
*Esteroide anabolikoak
*Beta blokeatzaileak
*Diuretikoak
Zer dira estimulatzaileak?
Orokorrean, Nerbio Sistema Zentrala estimulatzen dute, edo gosea bezalako sentsazioak inhibitu. Oso erabiliak batez ere kirolarien pisua kontrolatzeko.
Hala ere, hipertentsio arteriala, gehieguzko pisu galera, antsietatea, takikardia edo depresioa bezalako eragin sekundarioak izan ditzakete.
Narkotiko analgesikoak
Gehienbat borroka eta kontaktu kiroletan erabiltzen dira.
Esteroide anabolikoak
Katabolismoa gehiegi hazi denean soilik erabiltzen dute, adibidez desnutrizio larrietan, minbizi eta osteoporosian.
Eragin sekundarioak dira:
Beta blokeatzaileak
Medikamentu hauek erabiltzen dira hipertentsio arteriala kontrolatzeko. Hau horrela izanda, kontuz ibili behar dira hipotentsioa edo bihotz-maiztasun baxua eragin ez dezaten.
Diuretikoak
Hauen eragina iraizketa gehitzean datzanez, bihotzeko edo giltzurrunetako arazoetan erabiltzen dira (hipertentsio arteriala, giltzurrun-gutxiegitasuna)
Deshidratazioa, gosearen galera, poliuria (mikzionatzeko gogo larriak), glukosuria (glukosa agertzea gernuan), sukarra eta bihotz-maiztasuna beheratzea eragin dezakete.
Batez ere erabiltzen da kirolariak pisuaren arabera kategoria batean zein bestean leihatu behar dutenean.
Hormonak
Talka anafilaktikoa (ondorioz heriotza), goragalea, abdomeneko mina, sukarra eta abar ager daitzeke eragin sekundariotzat.
jueves, 24 de diciembre de 2009
martes, 22 de diciembre de 2009
Dopinga hipikan

Adibidez, ikerketa batzuek erakutsi digute nola 10 M&M goxokik positibo eman dezaketela kafeinan, edo mitxoletaren hazidun ogi apurrek (askotan erabiltzen dira ogia egiterakoan) opio kantitate ez-ohikoak eman ditzakete.
Bestalde, oso normala da zaldiak elikagai naturalekin elikatzea (belar mota ezberdinak era egokian konbinatuta eta belar zikuak). Hala ere, belar hauek, naturalak diren heinean, hainbat substantzia "ezezagun" izan ditzakete. Hortaz, lehiaketetan parte hartzen dutenei pentsu konposatuak ematen zaizkie batez ere, laborategian egindakoak eta zeinen ekoizpena estuki erregulatiak dauden inolako akatsik egon ez dadin batez ere kirolaren aldetik. Kontuan hartu behar dugu doping-kontrolen emaitzek ez digutela adierazten konposatuaren jatorria, baina positiboak badira, zuzenean deuseztatzen dira txapelketan lortutako emaitzak.
Informazio gehiago:
http://www.ecuestreonline.com/ecuestredb/shownew?id=20352
lunes, 21 de diciembre de 2009
Web 2.0
10. postuan Interneten hedaoena agertzen da, web 2.0 kontzeptuari esker gertatutakoa.
La World Wide Web existe desde principios de los noventa, pero no ha sido hasta esta última década (con la llegada de la Web 2.0) cuando el verdadero poder de comunicación y democratización informativa de Internet se ha mostrado con todas sus fuerzas. El surgimiento de los blogs, de redes sociales como Facebook o de páginas como YouTube, donde los contenidos son generados por el gran público, ha restado peso a los grandes medios de comunicación y ha entregado el protagonismo a los ciudadanos anónimos.
miércoles, 9 de diciembre de 2009
Telemedikuntza
Orain arte, eskura genituen hainbat baliabide (telefonoa, irratia,…) erabili izan dira medikuntza leku isolatu edo urrunetara helarazteko. Guztiz beharrezkoa zen adibidez lanean ziharduen ontzi bati laguntza eskeintzekotan.
Hala ere, prozesu isolatuetan bakarrik aplikatzen genituen teknologia hauek. Gaur egun, ordea, asko garatu dira eta jada Telemedikuntzaren helburua ez da bakarrik muga geografikoak gainditzea.
iTelemedicinak arreta medikoak (idazkaritza zerbitzuak, diagnostikoa, tratamendua, datu klinikoen kudeaketa, osasun-formazioa eta heziketa) barneratzen dituen prozesuak bildu nahi ditu komunikazio sareak erabiliz eta sistemen informazioa partekatuz.
Hortaz, iTelemedicina ez da elementu teknologikoa, baizik eta arreta medikoarentzat beharrezkoak direnak kudeatu eta erabilgarri egiteko zerbitzua. Hau da, lehen erabiltzen genituen Telekontsulta, Telediagnostikoa, Telemonitorizazioa edo Asistentzia Jarraia bateratu egin dira eta badaude frogatzeko prozesuan Teleradiologia, Telekardiologia, Teledermatologia, Telepsikiatria, etabar. Horrela, guztizko arreta egin genezake Telemedikuntza berria erabilita.
Iturria: http://www.itelemedicina.com/index.asp?p=intro/intro.asp
sábado, 5 de diciembre de 2009
Ongi etorria
Hasteko, ongi etorria blog honetara. Medikuntzari Aplikatutako Informatika arloan jaiotako orrialde honetan dopingari buruzko hainbat alderdi aipatuko ditugu ahalik eta era sinpleenean, ulergarria izan dadin. Erraza litzateke artikulu espezializatuak irakurri eta hemen laburpentxoren bat egitea baina, horretarako, ezagutza zientifikoa guztiz beharrezkoa litzaiguke. Hau horrela izanik, ohartarazi nahi dut ni ez naizela gaian aditua, zalea baizik. Arrazoi honegatik, nahiz eta informazio-iturri fidagarriak aztertzen ahaleginduko naizen, blog honek ezin izango du inolako erreferentzia gunerik izan.Guztiok entzun dugu noizbehin zer da dopinga, bai kirola gustuko dugulako, bai aldiro telebistan horri buruz zeozer entzun dugulako. Baina, zer da dopinga?
Orokorrean, gorputzetik kanpoko sustantzia edo neurriz kanpo sustantzia fisiologikoa hartzea, organismorako kaltegarria izan daitekeena kirol emaitzak hobetzeko asmoz izango da. Argi utzi behar da gure organismoak ekoiz ditzakela produktu horiek, baina bere neurrian. Guk gehiago hartuz gero, gorputz- funtzioak "alda" genitzake.
Kirol edo jarduera bakoitzean habilezia ezberdinak beharrezkoak direla kontuan harturik, kirol elkarte bakoitzak hainbat ikerketen bidez ondorioztatuko du zeintzuk diren jarduerarengan eragiten duten (bai fisiko zein psikologikoki) gaiak.

Kontuan hartu behar da kirolariaren eta krirolaren onurarako egten direla horrelako debekuak. Alde batetik, kirolaren esentzia galduko litzateke, norberaren ahalmenak gainditzeko sentimendu hori. Bestalde, kirolariaren onerako. Azken finean, kirolari bakoitzak bere gustuko tresnak erabilten ditu lehiatzeko, batez ere emaitzak hobetu nahian. Hemen dugu igerilarien bainu jantzien kontua, duela hilabete batzuk eztabaida handia sortu zuena organismo ofizialek modelo batzuen erabilera debekatru edo erregulatu zuelako. Sustantzia dopanteek menpekotasuna sor dezakete eta baita atsekabeak gorputzean (hematokritoa igotzeak dakar oxigeno gehiago garraiatu ahal izatea odol kopuru berdinean, baina baita odolaren biskositatea handitzea, ondorioz, bihotzak indar handiagoa egin beharko luke ponpatzeko).
Irudiak:
www.revistanueva.com
www.clarin.com



